GORDO MENDIXKA (1.906 m) eta LA BUITRERA (2.046 m) (GUADALAJARA/SEGOVIA)

LA BUITRERA MENDILERROA (AYLLONEKO MENDILERROA) Guadalajarako iparraldeko mendilerroaren ipar-mendebaldeko erpinan La Buitrera mendilerroa kokatzen da (Tejera Negra ere esaten zaio). Haren ingurunean, Bertzeletako korda, Hontanareetako eta Eskaleruelako mendilerroak eta Herensugearen gailurra aurkitzen dira; baita “Ayllongo lurra” izenekoa ere. Zonalde honetako gailurrik altuena La Buitrera mendia edo Peñota Mahaiko mendixka (2.045 m) da. Bertzeletako kordaren iparraldean[…]

Sigue leyendo

CEBOLLERA VIEJA (2.129 m) eta LOBO MENDIA (2.274 m) (SEGOVIA/GUADALAJARA)

LOBO-CEBOLLERA GAILURRAREN ERRESERBA NATURALA  “Pico del Lobo-Cebollera” mendigunearen erreserba naturalak, El Cardoso de la Sierra (Guadalajara) udalerriaren zati bat hartzen du. Guztira 10.024 hektareako azalera du eta Jaramilla ibaiaren (Malo errekaren iparraldean), Cañejas errekaren edo Las Bellama errekaren azpiarro hidrografikoetako lurrak hartzen ditu. Mendigune honen sabaia Lobo gailurra da (2.274 m), Guadalajarako eta Gaztela-Mantxako tontorrik[…]

Sigue leyendo

PEÑALARA (2.428 m) eta EL REVENTÓN (2.079 m) (MADRID/SEGOVIA)

GUADARRAMAKO MENDILERROA Gaur, Peñalarako igoerari buruz hitz egingo dugu (2.428 m). Peñalarako Parke Naturaleko, orain Guadarramako Mendilerroko Parke Nazionala, ibilbiderik ikusgarrienetik bide integrala egingo dugu. Ez gara damutuko aukera hau hautatu izanaz, ibilbide atsegina eta erraza baita. Hala ere, norberan arabera, tarteren bat konplexuagoa izan liteke, hala nola Ertz Krabelina. Urmael glaziar guztiak, Peñalara eta[…]

Sigue leyendo

MIRUTEGI (1.167 m), SURBE (1.157 m), LEGUNBEKO HAITZA (1.128 m) eta GAINSOIL (1.064 m) (ARABA/NAFARROA)

ENTZIAKO MENDILERROA URBASAKO PORTALEA Urbasak eta Entziak, gaur egun, iraganekoak ez bezalako inguruneei ematen diete izena. Larreen eta basoen gainean bizitako liskar odoltsu eta eztabaiden erruz, harrizko horma handi bat eraiki behar izan zen, Entzia eta orain Urbasako mendilerroaren mendebaldeko jarraipena den Entziako mendilerroa bereizteko. Bi mendilerroak Arabako ipar-ekialdean elkartzen dira eta goi-lautada handi batek[…]

Sigue leyendo

ANDARAKO MENDIGUNEA. DEBORU (1.895 m) eta BORU GANA (2.129 m)(ASTURIAS)

Ezinezkoa da albo batera uztea, Picos de Europa eremu horri buruz oraindik, gaur egun, zabalik dagoen eztabaida: bertoko tontorren izendapenari buruzukoa da. Cueto Tejao, Pico Boro eta ondorioz, Jou Sin Tierre pikaren zalantza hain zuzen ere. Liburuetan irakurri dezakegun moduan eta errespetua merezi duten Sotresko biztanleen arabera, Picu Boru legez ezagutzen dugun gailurra, hau da[…]

Sigue leyendo

ANDARAKO MENDIGUNEA. PRAU CORTES (2.286 m) eta CORTES GANA (2.371 m) (ASTURIAS)

PRAU CORTES Y PICO CORTES

Bertako biztanleengatik El Jisu (2.371 m) izenaz ezaguna den Cortés gana, Picos de Europa edo Andara ekialdeko mendiguneko tontor ezagunenetako bat da. Gailur horrek, Prau Cortesekin (2.286 m) eta Jiso edo Picu Pozanekin (2.184 m) batera, sortaldeko mendigunea hego-mendebalderantz mugatzen duen mendilerro nabarmena osatzen du. Hego-ekialderantz so eginez, Camaleñoko isurialdean, hiru erpin horiek profil malkartsua[…]

Sigue leyendo

HORNILLO MENDILERROA eta ARBURU-HORNILLO (994 m), ARBURU (1.048 m) eta PEÑALASCINCO (907 m) (ARABA)

Arburu edo Arboro, pagadi eta haritzez beteriko kareharrizko goi-lautada, Izki parkearen mendebaldeko muturrean dago. Ingurua babesten duen mugetatik kanpo. Banadutako tontorra dela esan genezake; izan ere, ez dago hurbileko Iturrietako mendilerroan kokatuta, ezta Lokizko mendilerroan, ezta Izkiko parke naturaleko mendietan ere. Arburuk bere mendilerroa du eta kito. Bere alboetako batek Maeztu babesten du eta Campana[…]

Sigue leyendo

ARRIA ETA PEÑARRUBIAKO MENDIGUNEAK. LLAGUILLOS TONTORRA (1.179), GAMONAL (1.225 m) eta VIRDIU NINGRERU (1.141 m) (KANTABRIA/ASTURIAS)

Mendi-irteera honetan, Lamason bailararen iparraldea mugatzen duen itzelezko harresi zuriarekin joko dugu. Ingurua, bidexkak galtzen diren mendixkaz beterik dago. Hauek, haranaren gainean kokatzen dira eta erliebe konplexua eta malda handiak dituzten kareharrizko gailurrak dira. Bidean iturririk ez dago, putzuak besterik ez. Elurtegiak, urteetan morroientzako jaki emari izan diren hurritzaz beteriko babesguneetan finkatzen dira. Picos de[…]

Sigue leyendo

“SALVADA” MENDILERRO BRANKAKO TONTORRAK. SOMO (1.170 m), TOLOGORRI (1.073 m) eta TXARLAZO (993 m) (ARABA/BURGOS/BIZKAIA)

Tologorrirako igoerak, inguruko edozein mendate edo mendi-lepo zehazkatuz, mendi-ibilaldi baten funtsezko interes guztiak biltzen ditu. Gailur hori, Salvada mendilerroan, penintsulako mesetara igotzen den harresi harritsu baten mutur batean dago; Araba eta Burgosen arteko muga naturala da. Tologorri gailurrera, Iturrigorri (Fuente roja) izenarekin ere ezagutzen dena, igotzeko ohiko bidea egingo dugu gaurkoan. Mendi bide honek Salvada[…]

Sigue leyendo

ERRONKARI HARANAKO MUGAK eta ANSO-KAÑADAXILOA (1.769 m) eta LARRATZA (1.587 m) (NAFARROA)

Urzainkiko ipar-ekialdean eta Erronkariko eta Ansoko haranen mendebaldetik ekialdera mugatuta, Aragoi eta Nafarroa (Mendebaldeko Pirinioak) banatzen dituen Arrigorrietako mendilerroa dago. Mendilerro hori belartsu zabal bat da. Ezkaurreko mendixkatik banandu eta hegoalderantz egiten du. Kaxoa gailurrarekin jo arte orientazio horri eusten dio. Orain dela gutxi arte, inguru horietan beste ugaztun handi batzuk ere bizi izan ziren.[…]

Sigue leyendo

BELAGUA HARANAKO GAINAK-BARAZEA (1.889m), PHISTA (1.781m) eta LARRONDOA (1.703m) (NAFARROA)

Esca ibaiak harrizko etxeak, okertutako teilatuak eta tximinia dituzten zenbait harrizko herri ureztatuz, iparretik hegoaldera, Erronkariko bailara zeharkatzen du. Maiatzaren hasieran, Ibai honetako uretatik, Nafarroako tradizio ezagunenetako bat ospatzen da;  Burgiko almadiazainen jaitsiera (Almadiaren Eguna). Inguru hau, ordea, ez da bakarrik jai ospetsu honengatik bereizten. Bere gastronomia, besteak beste Erronkariko gazta ezaguna eta ingurune naturala[…]

Sigue leyendo

ARALAR EKIALDEKO INGURUA – AIXITA (702 M) ETA LARRAZPIL (1.069 M)(NAFARROA)

Larrau ibaiak zulatutako ibilbidetik eta Dos Hermanaseko haitzartearen azpitik, Aixitako gazteluak zaintzen duen Aralarko mendigune handia ekialdeko muturrera arte zabaltzen da. Lekunberri, Madotz eta Irurtzungo guneek irudikatutako triangeluaren barne kokatzen da. Bertan, pagoek estalitako karst zabal bat ezkutatzen da eta honen gainean bata bestearen jarraian dauden mendiak aurkitu ditzakegu: Larrazpil (1.069 m), Alitzako Malkorra (1.066[…]

Sigue leyendo

SAJAKO ERRESERBA – CONCILLAKO CUETU (1.922 M) ETA FONFRÍA TONTORRA (1.371 M) (KANTABRIA)

Saja-Besaya Natur Parkea Kantabriako mendiaren ohiko ezaugarrien adibidea da. Komunitate honetako fauna eta flora ezagutu gura dutenek parke natural horretara hurbildu besterik ez dute. Saja eta Besaya ibaiei eskerrak eman behar dizkiegu paisai honen edertasunagatik. Inguru horretako erregeak dira, eta euren ur gardenekin haranak hondeatzen dituzten bitartean, inguruko erreken esku uzten dituzte beren beste betebeharretako[…]

Sigue leyendo